Những thông tin cần biết về tiền đái tháo đường

Đái tháo đường là bệnh nội khoa mãn tính rất phổ biến hiện nay. Giai đoạn đầu bệnh biểu hiện dưới dạng tiền đái tháo đường. Nhận biết được giai đoạn này có thể điều trị sớm, giảm tỷ lệ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm. Cùng tìm hiểu tiền đái tháo đường là gì và cách phát hiện sớm nhé.

Thế nào là tiền đái tháo đường?

Đái tháo đường được chẩn đoán là khi lượng glucose trong máu khi đói (nhịn ăn ít nhất 8 giờ) cao hơn 126mg/dL. Bình thường lượng glucose (đường) trong máu khi đói là từ 70-100mg/dL.

Tiền đái tháo đường hay còn gọi là tiền tiểu đường. Đây là tình trạng đường trong máu khi đói cao hơn bình thường nhưng chưa đủ để chẩn đoán bệnh. Tình trạng này đôi khi còn được gọi là rối loạn glucose khi đói hay rối loạn dung nạp glucose.

Cụ thể bị tiền đái tháo đường là khi lượng glucose trong máu khi đói là từ 100-125 mg/dL. Có thể là do rối loạn quá trình sản sinh insulin và/ hoặc độ nhạy của insulin giảm. Insulin là hormone giúp cơ thể kiểm soát lượng đường trong máu. Giảm lượng insulin hay đề kháng insulin làm đường trong cơ thể tăng cao. Người mắc bệnh lý này có thể tiến tới mắc bệnh đái tháo đường rất nhanh nếu không được điều trị kịp thời.

Tiền đái tháo đường là bệnh lý đang có tính phổ biến cao
Tiền đái tháo đường là bệnh lý đang có tính phổ biến cao

Dấu hiệu nhận biết tiền đái tháo đường

Bệnh lý này thường không gây ra triệu chứng hay dấu hiệu gì. Lượng đường tăng cao chưa đủ để tạo các triệu chứng lâm sàng. Xét nghiệm lượng đường trong máu khi đói là cách để tầm soát tiền tiểu đường.

Một số trường hợp có thể biểu hiện sớm với các triệu chứng như: Khát nước, ăn nhiều, đi tiểu nhiều, tiểu đêm, sạm da, mệt mỏi, nhìn mờ.

Cần làm xét nghiệm tầm soát tiền đái tháo đường ở những đối tượng có nguy cơ cao như:

  • Lối sống tĩnh tại ít hoạt động.
  • Thừa cân hay béo phì, chỉ số BMI > 25 kg/m2.
  • Người trên 45 tuổi.
  • Có người thân trong gia đình mắc bệnh tiểu đường.
  • Có tiền căn đái tháo đường thai kỳ hoặc sinh con nặng hơn 4 kg.
  • Mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
  • Người mắc bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu.
Sạm da thường thấy ở bệnh nhân tiểu đường
Sạm da thường thấy ở bệnh nhân tiểu đường

Nguyên nhân gây bệnh tiền đái tháo đường

Hiện nay chưa tìm ra cơ chế chính xác gây tiền tiểu đường. Một số giả thuyết cho rằng di truyền học có thể đóng vai trò trong việc làm tăng các yếu tố nguy cơ mắc bệnh.

Cụ thể là do gen kiểm soát insulin bị tổn thương khiếm khuyết bất thường. Gen bất thường làm cho cơ thể của bạn không thể sử dụng insulin một cách phù hợp với sinh lý của cơ thể. Rối loạn insulin làm đường sẽ tích tụ trong máu dẫn đến đường cao lên.

Mỡ thừa trong máu vượt mức cho phép và kéo dài cũng có thể là tăng nguy cơ mắc bệnh. Nguyên nhân có thể do mỡ làm giảm độ nhạy cảm của các mô cơ quan với insulin. Vì thế, đối với người có nguy cơ cao hoặc xuất hiện biểu hiện nghi ngờ, nên đến bệnh viện thăm khám để tìm ra nguyên nhân cụ thể.

Cách điều trị tiền đái tháo đường

Phương pháp điều trị bệnh lý này đem lại hiệu quả chính là thay đổi lối sống. Bao gồm việc thay đổi chế độ ăn uống, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao. Giảm cân cũng là mục tiêu quan trọng khi điều trị tiền tiểu đường.

Mức độ luyện tập phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng đối tượng. Thường bác sĩ sẽ cho lời khuyên khi bạn tới khám. Cường độ nên tăng dần từ thấp lên cao. Một số môn thể thao tốt cho sức khỏe như: Đi bộ, bơi lội… Bên cạnh đó, thường xuyên khám sức khoẻ định kỳ cũng là yếu tố quan trọng để phát hiện bệnh kịp thời.

Xây dựng chế độ ăn phù hợp là quan trọng trong kiểm soát tốt bệnh
Xây dựng chế độ ăn phù hợp là quan trọng trong kiểm soát tốt bệnh

Phòng ngừa tiền đái tháo đường

Điểm mấu chốt trong kiểm soát tốt bệnh là giảm lượng tinh bột trong khẩu phần ăn và giảm cân. Để đạt được mục tiêu thì xây dựng chế độ dinh dưỡng và luyện tập thể dục là cần thiết.

Chế độ ăn uống hợp lý

  • Giảm lượng đường, tinh bột và chất ngọt. Tăng đạm từ thịt, cá, trứng và rau xanh, hoa quả.
  • Nên ăn ngũ cốc còn nguyên màng cám, gạo không nên xát kỹ. Mỗi bữa không nên ăn quá no, có thể chia nhỏ các bữa ăn và nhai kỹ.
  • Tăng cường bổ sung đạm từ cá, tối thiểu 2 bữa/tuần.
  • Hạn chế thức ăn nhiều mỡ động vật, nội tạng động vật.
  • Tăng cường khẩu phần rau, hoa quả, chất xơ trong các bữa ăn.
  • Hạn chế ăn mặn, nước ngọt có gas, bánh kẹo.
  • Không sử dụng những chất kích thích như rượu bia, thuốc lá…

Tập luyện thể thao đúng và phù hợp

Đối với người mắc bệnh có thể đi bộ hoặc tập 1 môn thể dục nào đó với thời lượng khoảng 30 phút mỗi ngày và 3 lần trong 1 tuần. Không chơi các môn thể thao quá sức, đặc biệt với người cao tuổi hoặc có tiền sử tim mạch.

Luyện tập thể dục phù hợp góp phần cải thiện tình trạng bệnh
Luyện tập thể dục phù hợp góp phần cải thiện tình trạng bệnh

Tiền đái tháo đường là tình trạng lượng đường trong máu lúc đói cao hơn bình thường nhưng chưa đủ để chẩn đoán bệnh. Tình trạng này có thể diễn tiến tới bệnh đái tháo đường rất nhanh nếu không được kiểm soát. Cần tầm soát ở những đối tượng có nguy cơ cao để xác định sớm tiền đái tháo đường. Xây dựng chế độ ăn lành mạnh, giảm cân và luyện tập thể thao phù hợp là cách để kiểm soát tiền đái tháo đường.

Có thể bạn quan tâm

YouMed - Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HONcode - 100% biên soạn bởi Bác sĩ, Dược sĩ

Health on the Net (HON) là một tổ chức y khoa quốc tế được thành lập vào năm 1995 tại Geneva, Thụy Sĩ. Từ đó đến nay, HON đã thực hiện chứng nhận cho các trang web y tế uy tín hàng đầu thế giới như WebMD, Mayo Clinic… Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (US National Library of Medicine – NLM) gợi ý chứng nhận “HONcode” là một trong những cơ sở để xác định sự tin cậy của một trang tin chuyên về y tế.