Thông tin bảo trợ bởi

Tìm hiểu về xét nghiệm tiểu đường và tầm soát đái tháo đường type 2

Trong xã hội hiện đại, bệnh đái tháo đường ngày càng phổ biến. Đa số các trường hợp là đái tháo đường type 2. Trước khi bị đái tháo đường, cơ thể sẽ trải qua một giai đoạn gọi là tiền đái tháo đường. Khi đó, lượng đường trong cơ thể sẽ cao một cách bất thường, được cảnh báo bằng những biểu hiện lâm sàng thông thường. Nhưng để xác định chính xác và có hướng điều trị cụ thể thì cần thực hiện một số xét nghiệm chuyên biệt. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin cơ bản về xét nghiệm đái tháo đường.

Tiền đái tháo đường là gì?

Tiền đái tháo đường là tình trạng rối loạn glucose khi đói hoặc rối loạn dung nạp glucose. Người bị tiền đái tháo đường tăng cao một cách bất thường so với bình thường. Nhưng nồng độ đường huyết đó chỉ ở mức cảnh báo, chưa bị đái tháo đường. Nói cách khác, là dấu hiệu cho thấy người bệnh có nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2. Cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để đưa lượng đường về mức bình thường.

Lượng đường trong máu khi đói của người bình thường là từ 70 – 100 mg/dL. Đối với người bị tiền đái tháo đường là từ 100 – 125 mg/dL. Còn của người bị tiểu đường là trên 126 mg/dL.

xét nghiệm đái tháo đường
Đái tháo đường là căn bệnh thường gặp trong cuộc sống hiện đại

Dấu hiệu cần xét nghiệm đái tháo đường

Nếu cơ thể bạn xuất hiện những biểu hiện sau thì bạn nên đi xét nghiệm để khẳng định bệnh đái tháo đường.

  • Mắt nhìn mờ
  • Lúc nào cũng cảm thấy mệt mỏi
  • Cảm thấy rất đói, ngay cả sau khi ăn
  • Có vết loét hoặc vết thương khó lành
  • Đi tiểu thường xuyên hơn bình thường

Những đối tượng nên đi thực hiện xét nghiệm thường xuyên

  • Những người có BMI lớn hơn 23 ở mọi độ tuổi. Có một hoặc nhiều bệnh như huyết áp cao, mức cholesterol bất thường. Lối sống ít vận động, tiền sử hội chứng buồng trứng đa nang hoặc bệnh tim.
  • Những người trên 45 tuổi nên đi xét nghiệm định kì 3 năm 1 lần.
  • Những người mang thai sẽ được theo dõi trong suốt thai kỳ. Nếu đã có tiền sử đái tháo đường thai kì thì nên tầm soát mỗi 6 tháng 1 lần.
  • Nếu trong gia đình đã có người mắc bệnh đái tháo đường, những người còn lại cũng nên xét nghiệm thường xuyên. 

Các loại xét nghiệm đái tháo đường thường được áp dụng tại các bệnh viện

Khi biểu hiện lâm sàng cho thấy bạn bị đái tháo đường, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện một trong các xét nghiệm sau tùy thuộc thể trạng mỗi người

1. Xét nghiệm HbA1c

Kỹ thuật này cho thấy mức đường trong máu trung bình của bạn trong hai đến ba tháng qua. Kết quả xét nghiệm như sau:

HbA1c Kết quả
Dưới 5,7% Bình thường
Từ 5,7% đến 6,4% Tiền đái tháo đường
Từ 6,5% trở lên Đái tháo đường

Lưu ý: xét nghiệm này bệnh nhân không cần phải nhịn ăn khi thực hiện.

Tuy nhiên, khi kết quả HbA1c không đồng nhất, không thể thực hiện xét nghiệm do hạn chế khách quan hoặc người bệnh có các yếu tố chống chỉ định (phụ nữ mang thai, rối loạn hemoglobin). Bác sĩ cần cân nhắc và tiến hành hai loại xét nghiệm bổ sung.

xét nghiệm đái tháo đường
Đái tháo đường được xác định thông qua thử máu, kiểm tra lượng đường trong máu khi đói

2. Xét nghiệm đường huyết ngẫu nhiên

Xét nghiệm máu sẽ được lấy tại một thời điểm ngẫu nhiên, không cần nhịn ăn. Nếu mức đường trong máu ngẫu nhiên bằng hoặc cao hơn 200 mg/dL (11,1 mmol/L), điều này cho biết bạn bị bệnh tiểu đường.

Bạn có thể kiểm soát tốt bệnh tiểu đường bằng cách tuân thủ điều trị bằng thuốc

3. Xét nghiệm đường huyết đói

Kết quả của xét nghiệm này như sau

Lượng đường trong máu Kết quả
Dưới 100mg/dL (5,6mmol/L) Bình thường
Từ 100–125 mg/dL (5,6–6,9 mmol/L) Tiền đái tháo đường
 Bằng hoặc lớn hơn 126 mg/dL (7 mmol/L) Đái tháo đường

Lưu ý: khi thực hiện xét nghiệm này bệnh nhân cần nhịn đói ít nhất từ 8 – 12h.

4. Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống

Ở xét nghiệm này, bạn sẽ cần nhịn ăn qua đêm và đo lượng đường trong máu lúc đói. Sau đó, bạn uống nước có đường và lượng đường trong máu được kiểm tra trong 2 giờ tiếp theo. Các kết quả được chẩn đoán như sau

Lượng đường trong máu Kết quả
Dưới 140 mg/dL (7,8 mmol/L) Bình thường
Từ 140–199 mg/dL (7,8–11,0 mmol/L) Tiền đái tháo đường
Trên 200 mg/dL (11,1 mmol/L) Đái tháo đường

5. Xét nghiệm lượng đường trong nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu thường không được sử dụng để chẩn đoán bệnh đái tháo đường. Các bác sĩ sử dụng xét nghiệm này khi nghi ngờ bạn mắc bệnh tiểu đường type 1. Nếu xét nghiệm cơ thể có lượng lớn ceton trong nước tiểu, có thể cho thấy cơ thể bạn không tạo ra đủ insulin. Điều này chứng tỏ bạn có thể đang mắc đái tháo đường type 1.

6. Xét nghiệm tiểu đường thai kì

Bệnh tiểu đường thai kỳ có thể xảy ra khi phụ nữ mang thai. Bác sĩ có thể sẽ đánh giá các yếu tố nguy cơ của bạn đối với bệnh tiểu đường.

  • Nếu bạn có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ trung bình (như xét nghiệm nước tiểu cho kết quả hàm lượng đường cao), bạn có thể sẽ được kiểm tra sàng lọc bệnh tiểu đường thai kỳ thường từ 24 đến 28 tuần của thai kỳ.
  • Bạn có nguy cơ cao mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ nếu bị béo phì giai đoạn đầu mang thai. Đái tháo đường thai kỳ trong lần mang thai trước, hoặc có người thân mắc bệnh tiểu đường. Trong các trường hợp này, bác sĩ có thể kiểm tra bệnh tiểu đường trong lần khám thai đầu tiên của bạn.
Để đảm bảo sức khỏe, bạn cần đi khám định kỳ để bác sĩ sớm chẩn đoán

Trên đây là những thông tin cơ bản về các xét nghiệm được thực hiện để chẩn đoán đái tháo đường. Youmed hy vọng mang đến cho bạn những kiến thức cần thiết về bệnh đái tháo đường. 

Nguồn tham khảo:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/tests-diagnosis

https://www.vinmec.com/vi/tin-tuc/thong-tin-suc-khoe/khi-nao-nen-xet-nghiem-tien-dai-thao-duong/

Dược sĩ Phạm Thị Thúy Diễm

>> Tiểu đường hay đái tháo đường, là một bệnh mãn tính với biểu hiện lượng đường trong máu của bạn luôn cao hơn mức bình thường. Cùng tìm hiểu kỹ hơn về căn bệnh này tại đây

Chuyên mục:
| Ngày đăng: - Cập nhật lần cuối: 14/09/2020

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Tin Y Tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ HON
100% Biên soạn bởi BÁC SĨ, DƯỢC SĨ

Với số lượng bài viết lên đến hơn 10.000, Tin Y Tế YouMed là lựa chọn hàng đầu cho những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức về sức khỏe. Nội dung trang đa dạng, bao gồm: cẩm nang y tế A-Z (bệnh học, dược, dược liệu), các chuyên đề sức khỏe, tin mới nhất trong ngành y tế cùng hàng ngàn bí quyết sống khỏe mỗi ngày.
Đặc biệt, YouMed là trang tin y tế duy nhất tại Việt Nam đạt chứng chỉ quốc tế HON - có quan hệ chính thức với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) - một chứng chỉ danh giá dành riêng cho các trang tin sức khỏe uy tín, đáng tin cậy như WebMD, Healthline, Mayo Clinic… Rất tự hào khi YouMed một thương hiệu Việt mang tầm quốc tế được HON ghi nhận.
Xin lưu ý, các bài viết không nhằm thay thế cho chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị của từng cá nhân.